„Jezioro to oko ziemi, w które zaglądając, mierzymy głębię własnej natury.”
Autor nieznany
Jeziora w Polsce zajmują tylko 1% powierzchni kraju. W sumie istnieje niewiele ponad 9000 jezior o powierzchni powyżej 1 hektara.
Zdecydowanie największą jeziornością charakteryzują się obszary młodoglacjalne – Pojezierza Pomorskie, Mazurskie i Wielkopolskie.
Zdecydowana większość jezior w Polsce to jeziora polodowcowe. Różnią się one genezą i w związku z tym wyróżnia się następujące typy jezior polodowcowych:
– morenowe – utworzone w zagłębieniach moreny dennej lub w wyniku zatamowania odpływu przez morenę czołową lub boczną (Śniardwy, Mamry, Niegocin, Morskie Oko w Tatrach);
– rynnowe – występujące w miejscu, gdzie wody roztopowe płynące pod lądolodem wyżłobiły rynny (Hańcza, Drawsko, Wigry, Gopło, Jeziorak);
– wytopiskowe – tzw. oczka polodowcowe utworzone w zagłębieniach po wytopieniu brył lodu przysypanych skałami morenowymi (Głęboczek koło Tucholi);
– cyrkowe – w miejscu dawnych pół firnowych lodowców górskich (stawy tatrzańskie i karkonoskie).
Inne typy jezior występujące w Polsce to:
– przybrzeżne lub nadbrzeżne – powstałe na skutek oddzielenia dawnej zatoki morskiej przez mierzeję (Łebsko, Gardno, Jamno, Wicko);
Niektórzy geografowie uważają, że jeziora Łebsko i Gardno są jeziorami o złożonej genezie polodowcowo-przybrzeżnej.
– deltowe – znajdujące się w zagłębieniach delt rzecznych (Dąbie, Drużno);
– krasowe – wypełniające zapadliska lub leje krasowe (Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie);
– rzeczne lub starorzecza – będące śladem dawnego zakola rzeki.
W Polsce istnieją również jeziora (zbiorniki) sztuczne pełniące funkcje retencyjne, przeciwpowodziowe, energetyczne i rekreacyjne.